CHÉN TRÀ ẤM VÀ GIÓ LẠNH CUỐI MÙA ...

Hôm nay là ngày ba tháng ba âm lịch Nhâm Thìn. Thế là đến tháng cuối xuân rồi. Tháng ba. Miền Bắc đang hưởng cái đợt lạnh cuối cùng mà dân gian vẫn gọi là rét nàng Bân. Cái rét mà tạo hóa hay Ngọc Hoàng thượng đế ban cho cô con gái vụng về mang tên nàng Bân, để nàng có được cơ hội thể hiện tình cảm của mình với chồng bằng chiếc áo do chính tay nàng đan bằng tình thương, bằng thời gian và bằng sự cần mẫn. Đó chỉ là câu chuyện sự tích thôi và năm nào đất trời miền Bắc cuối xuân cũng vậy. Thoáng nồm ẩm, hửng nắng vài ngày rồi đùng cái lại rét ... cái rét cuối mùa. Tôi đón đợt lạnh cuối mùa rét năm nay vào đúng dịp Tiết (tết) Thanh minh. Xưa Nguyễn Du trong Kiều có những câu thơ thật đẹp ghi lại khoảng thời gian ấy.

Ngày xuân con én đưa thoi

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi

Cỏ non xanh tận chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa

Thanh minh trong tiết tháng ba

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh

Có nhiều cách tổ chức đón tiết thanh minh. Ở một vài vùng trên đất nước dải hình chữ S này người ta thường làm lễ tảo mộ. Mỗi năm một lần, đây là dịp để tu sửa các mộ phần thân nhân và thắp hương tưởng nhớ gia tiên.

Hội Đạp thanh như Nguyễn Du nhắc tới trong thơ Kiều thì ngày này không còn nữa. Đó là dịp để trai thanh nữ tú đi du xuân. Ngày nay công việc bận bịu, dịp du xuân thường được tổ chức ngay cùng tết Nguyên đán, dù ý nghĩa ban đầu của Hội đạp thanh (dẫm lên cỏ) là du xuân khi trời đất bắt đầu ấm lên, theo lịch tiết khí thì đó là khi kết thúc tiết xuân phân.

Với hầu hết các gia đình Việt Nam, dịp này thường làm hai món bánh trôi và bánh chay để thắp hương theo quan niệm về Tết hàn thực của Trung Hoa, dù ở Việt Nam không mang ý nghĩa là để tưởng nhớ hiền sĩ Giới Tử Thôi đời Xuân Thu như theo điển tích trong giã sử Trung Quốc, và cũng không kiêng đốt lửa trong ngày này mà chỉ làm đồ ăn lạnh và đồ chay để mang cúng Phật, cúng gia tiên, thể hiện lòng thành, biết ơn của con cháu với đức Phật và các bậc tiên tổ.

 

Ngày nay thật dễ dàng để mua những bát bánh trôi, bánh chay làm sẵn ở chợ nhưng mẹ tôi vẫn chọn say bột và làm bánh ở nhà, tạo một không khí rất vui, háo hức như việc gói bánh chưng những ngày tết vậy ...
Còn tôi, đêm nay đón tiết Thanh minh bằng một ấm trà xanh và gió lạnh cuối mùa. Lâu rồi không ngồi thư giãn, pha trà Tân Cương và thưởng thức vị ngọt của Trà. Cái lạnh cuối mùa khiến tôi cảm thấy thèm một chút trà ấm. Thế là một mình mang trà ra pha và ngồi nghe Tân Nhàn hát "Sơn nữ dâng trà" để bỗng nhớ về những phút giây ấn tượng của Festival trà Quốc tế Thái Nguyên năm 2011 đã qua. Liên hoan trà đi qua nhưng dư âm vẫn để lại trong mỗi người con quê hương trà Việt - Thái Nguyên như tôi những niềm vui, niềm hạnh phúc khi một đặc sản ẩm thực có nguồn gốc nông nghiệp được tôn vinh lên tầm quốc tế.
"Anh về thăm quê hương em
Đất Thái Nguyên quê hương trà Việt
Có dòng sông Cầu nên thơ
Thắm tình em bên nương chè bát ngát

Anh về thăm quê hương em

Uống trà xanh ngắm trăng thanh bình

Có cô sơn nữ chung tình

Xin dâng trà mời anh ...."

(Hồng Hiến)

Phút thanh bình của tâm hồn với chén trà xanh ấm ngọt và cùng chia tay mùa lạnh, mùa rét năm nay. Sau đợt rét này, quê hương yêu dấu sẽ sang mùa hè với ve kêu, phượng nở, nắng vàng ...

Chu Hồng Đông

NẾU CHỈ CÒN ... THÌ ...

Đêm qua, H gọi điện cho tôi rất muộn. Khi ấy là 12h kém. Lệ thường lúc ấy tôi đã ngủ say lắm rồi, vốn chi cả tuần nay, cái men gan tăng một cách quái gở cứ dấn chìm tôi trong giấc ngủ, lúc nào cũng li bì như kẻ vừa lao động kiệt sức thèm ngủ… Tôi mắt nhắm, mắt mở bốc điện thoại lên “A lô …”. Tiếng H bắt đầu nói. Câu chuyện qua giọng nói của H cho tôi nhiều ám ảnh về số phận con người. Tôi thì vẫn biết số phận con người đại đa phần mong manh cả. Sinh - Tử chẳng ai quyết định được bao giờ. Đôi khi trong cuộc sống hối hả này có bao giờ bạn đặt ra giả thuyết “Nếu chỉ còn một ngày để sống” và điền nốt vế câu còn lại “Thì …” bạn sẽ làm gì? Thế giới này khoảng 7 tỷ người sẽ có 7 tỷ cách điềm vào dấu ba chấm kia các mệnh đề khác nhau. Tôi chỉ là một con số rất rất nhỏ trong 7 tỷ ấy vẫn mạnh dạn điền cho mình một vế câu thật ngắn. “Tôi chọn sống tốt với mọi người” Hay nói như ý thơ của tác giả TĐL thì:

Vô thường quy luật của muôn đời

Còn lại tình thương rãi muôn nơi

Mai ngày thân xác thành tro bụi

Chẳng tiếc thương chi chẳng ngậm ngùi

Nếu như khi sống ta xác định quy luật “Sinh - Tử” là vô thường và bằng trái tim nhân hậu “rãi” tình thương yêu con người đến muôn nơi thì một mai thân xác có về làm tro bụi cũng chẳng còn gì để “tiếc thương” với “ngậm ngùi".

Trên quan điểm của mình, H - thì nói với tôi đời người như hạt cát dưới đáy sông.  Cát và nước cùng chảy, cùng tìm ra biển lớn. Nhưng cát thì âm thầm trôi, âm thầm sống, âm thầm cống hiến những mảnh phù sa cho đời. Cát có một đời sống trầm và kín nhưng ý nghĩa.
Câu chuyện cứ thế trôi đi trong đêm vắng. Những tranh cãi về lý tưởng sống mà rút cục vẫn không gì hơn là: sống tốt và sống có ý nghĩa dù cho ngày mai, chỉ còn một ngày "để sống" đi chăng nữa. Rồi ai mà chẳng trở về làm cát bụi. Sao không là hát cát có ích cho đời nhỉ?! Làm mảnh đất để nuôi sống con người, nuôi sống tình người ...
Thái Nguyên, đêm ngày 18 tháng 3 năm 2012

THÊNH THANG GIÓ NÚI BA VÌ, HÀ TÂY ...

Dù bây giờ thì tên gọi Hà Tây chỉ còn trong ký ức của nhiều người. Lớp trẻ sau này nữa thì chắc hẳn sẽ không biết đến tên gọi ấy, nếu không lần về cùng lịch sử vì từ ngày 1 tháng 8 năm 2008, toàn bộ địa giới của tỉnh Hà Tây cũ được sáp nhập vào Thủ đô Hà Nội (Riêng xã Tân Đức được tách ra khỏi huyện Ba Vì, sáp nhập vào thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ ngày 14 tháng 7 năm 2008). Tôi không định mạn bàn về địa lý hay lịch sử mà chỉ định viết lên đây về kỷ niệm một chuyến đi về huyện Ba Vì, Hà Tây cũ và Hà Nội ngày nay ...
Tôi vẫn luôn được mẹ nhắc nhở rằng quê ngoại gốc của tôi ở huyện Phú Xuyên, Hà Tây, dù sau này nhà ngoại đã di chuyển lên vùng cao Lạng Sơn, rồi sau này là về cao nguyên Lâm Đồng. Nói vậy, nhưng những lần được thực sự sống trên đất Hà Tây của tôi đếm trên đầu ngón tay chưa hết một bàn tay. Có lẽ vì tôi là người ít thích di chuyển và không sống theo "chủ nghĩa dịch chuyển" nên chuyến đi về Ba Vì, Hà Tây này được tôi mong đợi rất nhiều. Dù tôi biết giữa hai huyện Ba Vì và Phú Xuyên không có nhiều điểm tương đồng. Ba Vì là một huyện bán sơn địa, còn Phú Xuyên là một huyện thuần túy đồng bằng.

Xe của đoàn tôi dời thành phố Thái Nguyên lúc 6h00và đến 9h20 thì đến đất thị xã Sơn Tây, ngược lên Ba Vì, điểm dừng chân đầu tiên của đoàn là mảnh đất thiêng K9.

K9 theo cách gọi phổ thông mà nhiều người biết gắn với 2 sự kiện lịch sử: Thứ nhất đây là căn cứ bí mật của Trung ương Đảng trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Thứ nhì nơi đây đã gìn giữ và bảo quản thi hài của Bác từ năm 1969 đến 1975. Cái tên K9 được bắt đầu bằng một lần Bác Hồ đi thăm Sư đoàn 316 đang diễn tập bên sông Đà vào năm 1956. Bác dừng chân nghỉ ăn cơm trưa ở đây, thấy khí hậu mát mẻ, địa thế hiểm trở, phong cảnh đẹp, Bác đã chọn vị trí này làm khu căn cứ của Trung ương đề phòng giặc Mỹ có thể leo thang chiến tranh ra miền Bắc. Ngay sau đó, Cục Doanh trại, Tổng cục Hậu cần được giao nhiệm vụ khảo sát, thiết kế và xây dựng một ngôi nhà làm nơi họp, làm việc, nghỉ ngơi của Bác Hồ và Bộ Chính trị. Ðến năm 1960, công trình được hoàn thành, đưa vào sử dụng và gọi tên là K9. Năm 1969, sau khi Bác mất, Đảng và Nhà nước ta đã quyết định đưa thi hài Bác lên đây để cất giữ và bảo quản. Đến năm 1975, thi hài của Chủ tịch Hồ Chí Minh mới được chuyển về thủ đô, đưa vào lăng. Do vậy, nơi này còn có một tên khác ít người biết đó là K84.

Nhà làm việc của bác Hồ và Bộ Chính trị.

Phòng nghỉ của Bác đơn sơ với giường và bàn ghế. Cửa sổ bằng lưới sắt để lấy không khí trong lành và chống côn trùng bay vào trong.

Ba hòn đá chông "Chồng - Vợ - Con". Nơi mà ngày 23 tháng 2 năm 1958, Bác đã đích thân cùng đồng chí Vũ Kỳ và đồng chí Nguyễn Lương Bằng đi khảo sát địa hình; Buổi trưa dừng lại ăn cơm trưa ở đây và Bác quyết định chính thức sẽ xây căn cứ bí mật nơi này.

Ba chiếc xe được dùng để phục vụ đưa thi hài Bác từ Hà Nội lên K9 và ngược lại. Gần trưa, đoàn tôi đã kết thúc một vòng thăm quan quanh K9, được tận mắt nhìn những hiện vật lịch sử của vùng đất địa linh K9. Bữa cơm trưa trong trại lính mang hương vị của lính mà ăn thấy thật ngon. Có lẽ cả đoàn đã thấm mệt vì đường dài và cả hành trình đi bách bộ quanh khu trại nữa. Chia tay K9 đoàn xuôi về vườn Quốc gia Ba Vì, vượt những con đèo quanh co trong mù sương để đến khu nhà thờ Bác và Đền Thượng - thờ thánh núi Tản Viên.

Cổng lên nhà thờ Bác trên ngọn núi cao nhất Ba Vì - đỉnh Vua, ở độ cao 1.296m. Dù đã chuẩn bị tinh thần là leo lên đỉnh núi, tôi vẫn không hình dung ra đường lên lại dốc ngược và khắc nghiệt như thế. Quá mù hóa mưa, từng đợt gió khiến tai ù ù và tạt vào người khí ẩm tê lạnh. Nhưng cái háo hứng được lên non thiêng thắp hương tưởng nhớ Bác, được chinh phục đỉnh cao cho tôi thêm sức mạnh để đến được đỉnh núi. Và đúng như thơ Người viết " Núi cao lên đến tận cùng. Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non" từ trên đỉnh núi cao nhất này có thể bao quát nhìn về bốn bề non sông đất nước được.

Ðền Bác được thiết kế và xây dựng theo kết cấu bền vững, phong cách đậm đà bản sắc dân tộc, uy nghiêm mà ấm cúng và cũng toát lên sự giản dị như ngôi nhà sàn nơi Người đã sống và làm việc. Bức tượng đồng Bác đang ngồi đọc Báo đặt trên bệ đá ở chính giữa nơi đặt bàn thờ trong đền. Trên cao là cờ Tổ quốc ghép bằng đá hoa cương mầu đỏ, phía dưới về hai bên phải, trái là chuông đồng và khánh đồng. Tất cả tạo nên một tổng thể hài hòa thể hiện sự trường tồn, vĩnh cửu của ngôi Đền, của anh linh Bác. Một nén tâm hương của con cháu kính dâng lên Người, tôi ngồi nghỉ lại trong chốc lát rồi lại theo hành trình xuống núi sang Đền Thượng.

Hành trình lên Đền Thượng dù thấp hơn Đỉnh núi Vua nhưng cũng đầy khắc nghiệt. Dốc đá dựng đứng, quanh co, mưa trơn đường ướt. Sau một hồi vất vả, tôi cũng đến được cửa Đền. Đền Thượng là một ngôi đền gồm ba gian hai trái, một nửa mái sau Đền là vách đá, không có mái, kết cấu công trình làm bằng bê tông xi măng theo kiểu kiến trúc xà, cột. Phần mái được lợp bằng ngói mũi hài với đầu đao cong vút. Hai tường hồi bố trí hai vòng tròn sắc không đối diện nhau mô phỏng biểu tượng của nhà Phật. Trên ban thờ Thánh Tản Viên – Sơn Tinh có một khám thờ trong có ba ngôi tượng đá cổ, mỗi pho tượng được tạc ở ba tư thế khác nhau tượng trưng cho Sơn Tinh, Thái Bạch Thần Tinh và Quý Minh đại vương. Làm xong phần lễ nơi Đền Thượng tôi tiếp tục đường lên đỉnh núi, chừng 50m nữa để đến bên tượng Thánh Mẫu đặt nơi đất bằng trên đỉnh núi. Thỉnh ba hồi chuông, xin Mẫu từ bi chứng cho lòng con ở phương xa có dịp về bên Mẫu. Tôi cảm thấy lòng thực sự thanh thản, hạnh phúc dù lúc này con đường xuống núi vẫn còn dài và trơn ướt.

Non thiêng Tản viên, đất linh K9 của huyện Ba Vì, Hà Tây (Hà Nội) đã một lần ghi lại trong tôi nhiều cảm xúc.

Tôi đến Tản Viên một chiều xuân

Non thiêng núi biếc cõi thoát trần

Đền trên đỉnh núi trầm chuông mõ

Thấm mệt mà lòng chẳng chồn chân

Chu Hồng Đông, Ba Vì, Hà Tây (Hà Nội) ngày 3 tháng 3 năm 2012.

Viết nhân chuyến hành hương về Nguồn tháng 3 - 2012

NƠI TÌNH YÊU BẮT ĐẦU ....

Ta tưởng lòng mình lâu không còn rung động nữa. Công việc, các mối quan hệ xã hội, giao lưu bia rượu, rồi tuổi tác... Những thứ ấy cứ ám vào trong đầu để không nghĩ được cái gì thanh thoát cả. Một vòng tròn luẩn quẩn. Thế rồi hôm nay, một ngày mới đến, mưa không còn giăng mắc, gió không còn quá lạnh, nắng đã kéo màn mây để chiếu những tia nắng đầu xuân lên mặt đất, cây cối cũng vươn mình đứng dậy cùng xuân. Ồ! Mùa xuân thật đẹp và quyến rũ nhưng mùa xuân nào chả thế! nhưng vì ta vô tâm chăng nên hôm nay bắt gặp nắng xuân thật đẹp để thấy lòng vui vui khó tả. Trái tim mà nhận ra điều ấy có nghĩa là không còn vô cảm nữa. Nên bài viết này ta đặt tên "Nơi tình yêu bắt đầu ..." như tên một ca khúc quen quen nào ấy mà ca sỹ Bằng Kiều và Lam Anh có lần hát trên Paris by night của hãng đĩa Thúy Nga.

(Từ thôn trên làng dưới đi rước xuân về nhà ...)

Và mọi thứ với ta bắt đầu như thế nào nhỉ? Ngày mới bắt đầu với tô phở đầy và thơm mùi hành hoa. Ngày mới bắt đầu với chương trình Chào buổi sáng trên VTV1 và quan trọng nhất, phần dự báo thời tiết để chọn đồ mặc trên người cho phù hợp. Ngày mới bắt đầu bên ly ca phê đen ta tự tay chế cho mình từ lúc thức dậy. Đắng nhưng đậm đà hồn Việt. Ngày mới bắt đầu với tin nhắn đầu tiên trên điện thoại với những câu chào buổi sáng bằng thơ mà ta hay thích như: "Chúc em ngày mới tốt lành. Bao nhiêu hạnh phúc anh giành cho em". Ngày mới bắt đầu bằng chạy xe thong thả đến cơ quan. Hai cây số thôi nhưng ta đi xe thật chậm dãi để cho an toàn giao thông và để tận hưởng thời gian ngắm phố nữa. Ngày mới bắt đầu khi trên đường đi  làm ta tình cờ thấy ai đó quen quen đứng chờ xe buýt tới. Ngày mới bắt đầu khi ta phát hiện mình đã bỏ quên ngày hôm qua thì phải? Mọi sự bắt đầu với ta như thế đó. Nhẹ nhàng nhưng ta thấy hạnh phúc vì cái an bình của nó. Và lâu lắm rồi hai từ "cô đơn" và "lẻ loi" hình như không còn được ta nhắc tới. Phải chăng mảnh đất cằn sau bao ngày nắng hạn đã bắt đầu ươm những mầm xanh hy vọng để nuôi dưỡng thành cây hạnh phúc.  

Lời ru nào anh hát ca dao

Nuôi em lớn trong vòng tay người mẹ

Con cò đi kiếm ăn đơn lẻ

Anh có em rồi chẳng sợ cô đơn

Chu Hồng Đông

Thái Nguyên, ngày 16 tháng 2 năm 2012.

(Trong bài viết có sử dụng các ý thơ của tác giả TĐL)

NGUYÊN TIÊU ... CỦA TÔI.

Đêm nay trong tiếng tụng Kinh Dược sư, ta mở lòng mình đón tết Nguyên tiêu (Rằm tháng Giêng âm lịch năm Nhâm Thìn 2012) trong phút thanh thản hiếm có sau nhiều ngày bận rộn với công việc sau kỳ nghỉ tết nguyên đán và chép lại kỉ niệm Tết nguyên tiêu của tôi.
MỘT MÌNH VỚI TẾT NGUYÊN TIÊU

 Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của năm. Dân gian vẫn truyền nhau câu ca "Đi lễ  cả năm không bằng đi lễ ngày rằm tháng Giêng".  Theo quan niệm dân gian ấy, dù vẫn còn vài công việc để làm nhưng nay là ngày chủ nhật nên tạm gác công việc lại, tôi bắt chuyến xe buýt số 6 ngược về thượng ngàn đến với Đền Đuổm - Thái Nguyên làm cho mình một lễ nhỏ tưởng nhớ công ơn của Đức Thánh Đuổm - Cao Sơn Quý Minh, tức Dương Tự Minh, người thủ lĩnh phủ Phú Lương xưa, gồm các châu thuộc các tỉnh: Bắc Kạn, Thái Nguyên, Cao Bằng, Tuyên Quang, một phần các tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Lạng Sơn ngày nay trong suốt ba đời vua nhà Lý: Lý Nhân Tông (1072-1128), Lý Thần Tông (1128-1138) Và Lý Anh Tông (1138-1175).

Sau 25 km dọc theo đường Quốc lộ 3 từ thành phố Thái Nguyên về phía tỉnh Bắc Kạn, tôi dừng chân dưới chân núi Đuổm, trong cái se lạnh, lất phất mưa bay ngày xuân. Tôi đã về đền Đuổm vài lần nhưng chưa lần nào đi có riêng một mình như hôm nay. Những lần trước là đi theo gia đình trong đêm giao thừa hái lộc đầu xuân. Và phải chăng vì vậy,  tôi đã có thời gian để tận hưởng được hết cái vẻ đẹp non xanh nước biếc của quê hương qua mái đền cong cong bên sườn núi, nép dưới những tán cây đa, cây đề, cây cổ thụ của núi Đuổm hôm nay.

Chậm dãi bước theo từng bậc thang dẫn lên đỉnh núi. Có lẽ đây cũng là đầu tiên tôi leo lên tới đỉnh núi Đuổm. Bao mỏi mệt như tạm quên khi tôi chạm chân tới Hang Gió, nơi đỉnh núi. Thắp một nén hương thơm nơi gió núi đại ngàn, nơi giao hòa giữa trời và đất, ngước nhìn về xa xa nơi vùng thấp, quê hương mình mùa xuân thật đẹp. Những cánh đồng đã kịp làm ải, bàng bạc mầu vì đầy nước, lấm chấm những thửa ruộng đã phủ xanh bởi mạ non vụ Chiêm Xuân. Cửa Hang Gió đẩy lên mặt đá trước hang một làn khói sương âm ấm như tô thêm phần huyền ảo... Sau một tuần hương, tôi tiếp tục hành trình xuống núi làm lễ. Mưa xuân giăng mắc, làm đường xuống núi trơn hơn nhưng cũng giữ bước chân đừng vội bước. Tôi như có thêm thời gian để hòa mình với thiên nhiên khi ngắm nhìn những cây cối mùa xuân đâm chồi, nảy lộc. Trên những cành và thân cây đã nhiều năm tuổi, khẳng khiu không lá sau mùa đông rét muốt đang hé những mầm xanh non, đọng thêm những giọt nước mưa tràn đầy sức sống. Năm Nhâm Thìn đã về với mùa xuân kỳ diệu, dù kinh tế còn nhiều khó khăn nhưng mang lại cho lòng người những dự cảm an lành về cuộc sống. Một mình tôi đi trong mưa và lạnh mà cái cảm giác cô đơn, lẻ loi như biến mất tự lúc nào.

Dưới tán cổ thụ hàng trăm năm tuổi là ba ngôi đền tôn nghiêm thờ phủ Bà, thờ Dương Tự Minh và thờ Mẫu. Trên hành trình xuống núi tôi đã lần lượt dâng lễ tại ba ngôi đền trên. Cao nhất là Đền Mẫu, ở giữa là thờ Dương Tự Minh và thấp hơn một chút là Đền thờ phủ Bà. Một chút tấm lòng của con cháu hôm nay nhớ về công đức của cổ nhân và cầu xin Đức Thánh Đuổm ban cho một năm mới mọi sự tốt lành, an bình và thanh thản trong đời sống. Từng bậc thang xuống như nhẹ hơn sau khi tôi thắp hương và làm xong phần lễ. Chuyến xe buýt số 6 lại đưa tôi xuôi 25 km đường để về lại thành phố Thái Nguyên. Phút trải lòng với các bậc anh minh dân tộc, phút hòa mình với thiên nhiên hùng vĩ của quê hương cũng nằm lại cùng kỉ niệm.

Đêm nay, Thái Nguyên mưa giăng mắc. Thành phố nhòe trong đèn mầu vì bị bao phủ bởi không khí ẩm ướt. Một nén hương trầm, lắng nghe 12 điều nguyện trong Kinh Dược sư, và những điều răn dậy của Dược sư Lưu Ly Quang Như Lai để  mong thoát những kiếp nạn của con người trong 12 tháng của năm Nhâm Thìn tới.

Chu Hồng Đông
Rằm tháng Giêng Nhâm Thìn 2012.

XUÂN NÀO CON SẼ VỀ ...

Anh tiễn em đi (ngày) ba mươi - chiều

Núi rừng lạnh lắm gió bấc xiêu

Đời người thoát thai về kiếp khác

Yên giấc ngàn thu một kiếp yêu!

Tôi mở đầu bài khai bút Xuân Nhâm Thìn này bằng bốn câu thơ để viếng em tôi Phan Văn Tùng - sinh năm 1984, tạ thế ngày 20 tháng 1 năm 2012, nhằm ngày 27 tháng Chạp năm Tân Mão (28 Tết tháng thiếu), hưởng dương thọ 28 tuổi. Có xuân nào buồn hơn thế! Giữa cảnh xum vầy đoàn tụ của bao gia đình khi đón xuân sang, tôi lại đang ngồi đây, bên áo quan em, chít trên đầu khăn tang trắng. Nước mắt vì thế cứ không ngăn được mà tuôn trào. Và sáng nay, sáng 30 tết tháng thiếu, đối lập hoàn toàn với những sự chuẩn bị đón xuân ồn ào, náo nhiệt nơi thành phố, tôi tiễn em về với thế giới bên kia giữa núi rừng lạnh lẽo đất Bắc Sơn (Lạng Sơn), âm u, mưa dầm, gió bấc với niềm xót thương vô hạn. Thế là từ đây âm - dương cách biệt, anh em chia lìa mãi mãi. Ông bà, các bác, cậu mợ mất cháu. Anh và các chị mất em. Em còn quá trẻ, cũng chưa làm tròn bổn phận là báo HIẾU với ba mẹ, ông bà. Nhưng số trời định là vậy, có dời căn đổi số được đâu. Cầu cho em bên kia thế giới siêu thoát vĩnh hằng. Trong niềm xúc động ấy Xuân này khai bút anh viết ngắn thôi một tùy bút "Xuân nào con sẽ về". Để mãi về sau những ngày áp tết - giỗ em vẫn như còn đâu đây 7 anh em mình, tuy không cùng ba mẹ nhưng cùng chung một cội nguồn, ruột già, máu mủ ...

Ở đời này anh vẫn tin không ai định trước được những việc gì sẽ xẩy đến. Nhưng quy luật thì luôn là quy luật và nó bất biến với mọi trường hợp, mọi số phận. Giống như việc: Sinh - Lão - Bệnh - Tử vậy! Và ở đời này, anh vẫn tin có việc dự cảm những điều không lành sẽ xẩy ra em ạ. Xuân này chẳng hạn, lẽ thường từ ngày 23 trở đi anh đã tính việc chuẩn bị cho tết nhiều lắm nhưng năm nay cả nhà bảo cứ để cận tết rồi làm. Bánh chưng thì không gói, hoa đào thì chưa mua. Một phần vì tết bây giờ cũng đơn giản, một phần vì cái văn hóa Khoa trương của người Việt mình giờ cũng hiện thực và thực tế hơn rất nhiều. Nhưng anh tin đó cũng là một điềm gì ấy dự cảm cho cuộc chia ly này.

Tin em dời sống đột ngột quá, lại đúng dịp chia tay năm cũ - đón năm mới nên cả nhà đâu ở được với em nhiều. Chia tay em mãi mãi khi đưa em về với mộ phần. Anh cũng phải sớm về lại Thái Nguyên vì dịp tân niên mà. Bao nhiêu thủ tục phải làm trước khi đến giờ phút giao thừa nữa. Dù buồn nhưng những gì thuộc về lễ nghĩa vẫn phải làm tròn đúng không em?! Mâm cơm tất niên chiều nay đơn giản lắm, đâu còn nhiều thời gian để chuẩn bị nhưng anh tin các cụ gia tiền tiền tổ đều cảm thông được cho con cháu trong lúc này đúng không em. Chiều ba mươi Tết, bâng khuâng trên thành phố, còn vài tiếng nữa bước sang năm mới rồi. Mẹ bảo anh dừng mọi hoạt động mua sắm và không mua hoa tết trang trí để cùng để tang em. Anh đã suy nghĩ rất nhiều khi vẫn chọn cho gia đình một cành đào bé bé vì Hoa đào có ý nghĩa để trừ tà mà. Mong những điềm không may mắn đừng đến nhà gõ cửa  khi sắc thắm của đào bùng nở một góc nhỏ trong nhà và sức sống của đào sẽ truyền cho cả nhà một niềm lạc quan mới, mong quên đi những chuyện buồn năm đã qua.

Tết sẽ kéo dài trong ba ngày như phong tục ngàn đời nay là vậy. Ngày mùng 1 anh đã chọn đi chùa thắp hương cầu Phúc. Mùng 2 sẽ ở nhà hương khói và mùng 3 làm lễ hóa vàng, hết Tết.
Em không về nữa xuân này và những xuân về sau, chốn cửu tuyền mong em siêu thoát. Anh chọn viết bài này là nén tâm hương thắp trước linh hồn em: "Nam mô a di đà Phật - Cầu cho em an lạc, siêu độ chốn ngàn thu".

Khai bút - Xuân Nhâm Thìn - 2012
Tác giả: Chu Hồng Đông

10 KỶ NIỆM ĐÁNG NHỚ VỚI NĂM 2011

Đón năm mới 2012 cùng tôi nhìn lại 10 kỷ niệm đẹp gom nhặt được sau 365 ngày của năm 2011 đã qua.
1. Đón Xuân năm 2011 trong hạnh phúc.

Đã thành thông lệ, mỗi dịp Tết đến Xuân về tôi đều có một bài khai bút ngăn ngắn về Tết và các phong tục Tết. Hương vị Tết của năm 2011 được tôi chép lại trên bài "Kỉ niệm một mùa xuân" sau 3 bài viết về: Mùa Xuân kỷ niệm năm 2007. Mùa Xuân của mẹ năm 2008. Hạnh Phúc Mùa Xuân năm 2010. Năm 2009, tôi bị tai nạn nằm bệnh nên Xuân là một kỷ niệm buồn không viết.

2. Hai lần về Đền Trần Nam Định xuân Tân Mão.

Trong chuyến hành hương du Xuân đầu năm, tôi có dịp 2 lần về Đền Trần Nam Định một lần trong dịp đầu xuân tháng Giêng và một lần vào tháng ba, dịp cuối Xuân. Hai lần đi ấy là hai kỷ niệm không quên bao giờ.

3. Tưởng nhớ 10 năm mất Trịnh Công Sơn giữa biển nhớ mùa xuân.

Tôi mang trong mình tình yêu với nhạc Trịnh. Trong di sản âm nhạc ông để lại, có những bài tôi thích để thuộc làm lòng nhưng có những bài tôi nghe rồi chỉ "để gió cuốn đi".  Sau mười năm ông ra đi - Ngày 1/4/2001 và 1/4/2011. Ông chọn ngày Cá nước Tháng Tư như để nói rằng sự ra đi không phải là sự thật. Vả quả đúng vậy, 10 năm qua rồi ông vẫn như sống quanh đây, ôm đàn ghi ta hát những bản tình ca về cuộc sống vui vui, buồn buồn, thực thực, hư hư nhiều khi đầy hoài niệm và triết lý... Và giữa biển Quất Lâm, Nam Định một sớm mai thầm hát "Ngày mai em đi, biển nhớ tên em gọi về ..."

4. Trang cá nhân đón lượt xem thứ 3.500

Tôi viết trang này để lưu lại những kỉ niệm cho riêng mình, đồng thời cũng là một ô cửa để tôi chia sẻ về cuộc sống với những người sống bên tôi. Trong năm qua, trang cá nhân này đã đón lượt xem thứ 3.500 vào đúng ngày tất niên 31 tháng 12 năm 2011.

5. Tham dự nhiều hoạt động của Liên hoan Trà Quốc tế Thái Nguyên, Việt Nam năm 2011.

Lần đầu tiên tỉnh Thái Nguyên tổ chức Liên hoan Trà Quốc tế. Tự hào là một người con quê hương cách mạng, quê hương của đặc sản trà thơm ngon đệ nhất, tôi đã hòa mình vào nhiều hoạt động của Lễ hội như: Đi dạo phố, thưởng trà, đi chợ quê ẩm thực và xem nhiều show văn nghệ hoành tráng với âm thanh, ánh sáng rực rỡ nhiều âm hưởng và sắc mầu. 

6. Dự kỷ niệm thành lập trường cấp III Lương Ngọc Quyến và họp lớp A2K53.

Ngày 13/3/2011, sau đúng 10 năm ra trường, chúng tôi về dự Hội trường và họp lớp cấp III tại trường THPT Lương Ngọc Quyến, Thành phố Thái Nguyên.

7. Dự hội lớp Đại học lần thứ hai tại thị xã Bắc Kạn.

Ngày 22 tháng 10 năm 2011, cùng 37 thành viên của lớp từ các tỉnh: Thái Nguyên, Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn chúng tôi về dự hội lớp Đại học tại thị xã Bắc Kạn. Sau 4 năm ra trường gặp lại nhau đầy xúc động và tự hào về một tập thể lớp Đoàn kết - Thân ái.

8. Về với Sầm Sơn - Thanh Hóa.

Kỳ nghỉ hè ngắn ngủi với  hành trình thăm thành Nhà Hồ, Suối Cá Thần và biển Sầm Sơn tỉnh Thanh Hóa hè năm 2011.

9. Một lần về Miền Tây.

Những ngày sắp khép lại năm dương lịch 2011, tôi có dịp đi công tác tại hai tỉnh: Kiên Giang và Cần Thơ - sau đúng đợt Đồng bằng Sông Cửu Long hứng chịu đợt lũ lịch sử trong suốt 10 năm qua.  Đây là chuyến đi xa Thái Nguyên nhất đầu tiên của tôi và thật nhiều kỷ niệm từ hành trình 5 ngày 4 đếm ấy.

10. Hóa trang thành ông già Noel đi tặng quà các cháu.

Trong những ngày cuối năm bận rộn và khẩn trương, lần đầu tiên tôi đóng một vai trò mà chưa bao giờ tôi nghĩ tới. Đó là hóa trang thành ông già Noel đi tặng quà Giáng sinh cho các bé là con cán bộ đồng nghiệp trong phòng. Hạnh phúc, Thú vị và Bất ngờ nhưng cũng đầy bỡ ngỡ do lần đầu sống trong vai trò một người khác - Người có nhiều ảnh hưởng đến trí tưởng tượng trẻ thơ.
HAPPY NEW YEAR 2012

NHỮNG ƯỚC MƠ BÉ NHỎ ĐÊM NOEL ...

ĐÊM NAY CHÚA GIÁNG SINH ...

Phải đến chiều muộn hôm nay tôi mới nhận được tin nhắn đầu tiên với nội dung chúc mừng Giáng sinh trên điện thoại. Có lẽ lớn tuổi rồi, người ta không còn thích những tin nhắn chúc mừng mang tính chất sáo ngữ như thế. Hiện thực đôi khi làm cuộc sống này kém thi vị đi rất nhiều ... Chẳng hạn như niềm tin vào ông già Noel trong đêm giáng sinh với những món quà được ông chuẩn bị theo sự mong ước của trẻ khi chúng viết lên thư và gửi về Bắc Cực nơi ông sinh sống... Theo nguyện vọng của trẻ, ông sẽ chuẩn bị quà theo đúng niềm hy vọng ấy, cưỡi chú Tuần Lộc trong đêm Chúa Giáng sinh, ông mang quà cho các cháu ...
Vào lứa tuổi sắp bước sang 30 này, niềm tin ấy trong tôi từ lâu đã không còn nhưng đêm nay theo Thiên chúa giáo, đúng là ngày Lễ Giáng sinh, ngày ông già Noel sẽ mở từng lá thư để đọc nguyện vọng, ước mơ của trẻ để biến nó thành sự thật. Trốn cái lạnh đại hàn của đất trời miền bắc, trốn cái ồn ào náo nhiệt của thành phố trong một đêm hội, trốn xa những âm thanh của quán nhạc hay tivi, loa đài ... tôi ngồi viết lên đây những ước mơ nho nhỏ của cá nhân về cuộc sống. Những điều bình dị quanh tôi nhưng thiết thực biết nhường nào...

Theo âm lịch, 30 ngày nữa năm Tân Mão nằm lại cùng quá khứ, 29 tuổi đời được cộng thêm một. Nhớ những kế hoạch tôi đã đặt ra khi bước sang tuổi 29 để kiểm lại đã có nhiều thứ không thành. Những thứ ấy lại trở thành mục tiêu để tôi tiếp tục theo đuổi trong năm tới....
Nhớ đến lần về Đền Trần Nam Định đầu năm nay, trước bài vị của 14 vị hoàng đế nhà Trần với những ước mơ về khoa bảng.... Nhớ đến lần về với đền Bà Chúa Kho bên tỉnh Bắc Ninh với những ước mơ về cuộc sống đủ đầy sức khỏe và hạnh phúc. Nhớ những lần về Đền Xương Rồng, Thái Nguyên cầu an bình cho cuộc sống... Nhớ đến lần về Nhà tưởng niệm Bác Hồ, Huyện Định Hóa, Thái Nguyên với những ước mơ về sự nghiệp, công danh ....
Bao nhiêu ước mơ ấy, bé nhỏ mà cũng chẳng bé nhỏ chút nào. Nhưng ở đời là vậy, sống phải biết ước mơ, có thể ước mơ mãi không thành sự thật nhưng lại thành kỷ niệm. Và sống phải có ước vọng và hoài bão để làm mục đích tiến tới tương lại.
Tạm biệt tuổi 29, cái tuổi mà theo quan điểm của nhiều người đã "chín" về nhiều mặt, và là cái tuổi đẹp nhất theo quan niệm của người Á Đông để làm những việc quan trọng của đời người ...
Tôi chọn viết bài này đúng ngày Lễ Giáng sinh năm 2011. Dù không thuộc về công giáo nhưng hy vọng một chút tổng kết về những ước mơ (cái đã thành - cái chưa thành) trong năm cũ sẽ là động lực để thúc đẩy những gì tôi mong đợi trong năm tới. Và vì Giáng sinh cũng là dịp cuối cùng trong năm để gửi những lời nguyện cầu đến những đấng vô hình như: Đức Phật, Đức Chúa, Ông Già Noel ... với niềm hy vọng mọi nguyện cầu sớm thành sự thật.
GIÁNG SINH AN LÀNH * HẠNH PHÚC

MỘT LẦN VỀ MIỀN TÂY ... (Part 3)

KỲ III: SÔNG NƯỚC CẦN THƠ.

Chia tay với thị xã Hà Tiên để lại trong lòng bao lưu luyến và hứa hẹn những lần sau gặp lại, đoàn công tác của tôi di chuyển về thành phố Cần Thơ - một trong năm đô thị loại I trực thuộc Trung ương theo đường Quốc lộ 91 qua tỉnh An Giang.

Trên đường về Cần Thơ, dọc con đường là sông đào hay kênh đào Thoại Hà (Thoại Ngọc Hầu). Xa nhìn bên kia sông là những ngôi chùa của người Chăm ...

Xe chạy ngược lên phía Tây Bắc tỉnh An Giang đoàn chúng tôi đến cửa khẩu Tịnh Biên, giáp nước bạn Campuchia. Nằm trong tứ giác Long Xuyên, An Giang là tỉnh có dân số đông nhất đồng bằng sông Cửu Long.

Qua tấm biển này là đến đất nước bạn Campuchia.

Đi xe điện để vào khu siêu thị bán hàng miễn thuế tại cửa khẩu Việt Nam - Campuchia. Với mỗi một chứng minh thư nhân dân bạn có thể mua được hàng miễn thuế với giá trị 500 nghìn đồng.

Sầm uất khu mua bán hàng miến thuế. Gần trưa đoàn tiếp tục hành trình về với Cần Thơ. Nghỉ ăn trưa tại quán hàng Vạn Hương Mai trên Quốc lộ 91. Nhà hàng mang đặc trưng của người dân Nam bộ.

Điểm dừng chân đầu tiên khi đến thành phố Cần Thơ là cây cầu Cần Thơ lịch sử. Cầu Cần Thơ là cây cầu bắc qua sông Hậu, nối TP. Cần Thơ và tỉnh Vĩnh Long. Tại thời điểm hoàn thành (2010), đây là cây cầu dây văng có nhịp chính dài nhất tại khu vực Đông Nam Á. Cầu Cần Thơ được khởi công xây dựng ngày 25 tháng 9 năm 2004. Ban đầu, công trình được dự kiến hoàn thành vào ngày 14 tháng 12 năm 2008, tuy nhiên sau sự kiện sự cố sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ ngày 26 tháng 9 năm 2007, công trình phải dừng thi công để điều tra tai nạn. Vì vậy tiến độ hoàn thành bị chậm trễ hơn 1 năm. Cuối cùng, cầu cũng được khánh thành vào lúc 09h00 sáng ngày 24 tháng 4 năm 2010.

Đêm Cần Thơ ồn ào náo nhiệt, dạo bến Ninh Kiều và đi du thuyền ăn tối nghe đờn ca tài tử. Đúng là "Cần Thơ ai dệt nên thơ", câu ca cho thấy nét trữ tình của vùng đất này đã khiến nhiều nhà thơ, nhạc sĩ sáng tác những bài thơ, ca khúc hay về Cần Thơ được nhiều người biết tới: Chiếc áo bà ba, Chiều qua phà Hậu Giang, Đàn sáo Hậu Giang, Chiều Tây đô ... Tôi đã nhiều lần nghe "Chiếc áo bà ba" nhưng có lẽ đây là lần đầu tiên nghe hát live bằng đúng cái chất giọng của người con gái miền Tây : Về bến Ninh Kiều thấy nàng đợi người yêu ....

Bến Ninh Kiều hôm nay ... Từ bến Ninh Kiều xuôi dòng Hậu Giang đi chợ nổi Cái Răng ...

Tiếng hát Phi Nhung trong nhạc phẩm "Em về miền Tây". Bạn ấn nút PLAY để thưởng thức ca khúc trên.

Sáng cuối cùng ở Cần Thơ, cả đoàn tranh thủ thăm vườn Mỹ Khánh sau chuyến đi trải nghiệm với đường thủy nội địa trên sông Hậu bằng xuồng ghe bé nhỏ, bồng bềnh ...

Sau nửa ngày dạo chơi trong nắng, trong gió, trong cây cối miệt vườn miền Tây, đến 1h30 ngày 6/12/2011, đoàn tôi đã ra Cảng hàng không Quốc tế Cần Thơ để đáp máy bay về lại Hà Nội và Thái Nguyên. Kết thúc tốt đẹp chuyến đi công tác với mọi trải nghiệm về giao thông  từ đường hàng không, đường bộ, đường thủy, đường biển  của hai tỉnh Kiên Giang và Cần Thơ.  

Đúng 3h00, máy bay cất cánh, từ trên cao nhìn lại đồng bằng sông Cửu Long, một mầu hồng phù sa cuối mùa nước nổi, mênh mang và trở nặng thân tình của đất và người miền Tây ... Chắc chắn đây sẽ là kỷ niệm khó quên cho cá nhân tôi và cho cả đoàn công tác về miền tây những ngày hôm ấy.

(Hết. Cảm ơn bạn đã giành thời gian đọc và cùng chia sẻ với tác giả trong loạt ký sự 3 bài "Một lần về miền tây". Tác giả: Chu Hồng Đông. Viết nhân chuyến đi công tác tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long năm 2011)